Khóa ngữ pháp tiếng Trung cốt lõi — Xưởng viết

Tiếng Trung thường đặt động từ sớm và đặt thời gian trước hành động. Hãy dựng lõi chủ ngữ–động từ–tân ngữ trước rồi mới thêm thời gian, nơi chốn.

我周末在图书馆学习中文。

Wǒ zhōu mò zài tú shū guǎn xué xí zhōng wén.

Thời điểm và nơi diễn ra hành động thường đứng trước động từ. Đừng máy móc sao chép trật tự cuối câu của tiếng Việt.

我星期六在朋友家做饭。

Wǒ xīng qī liù zài péng you jiā zuò fàn.

Dùng 不 cho thói quen, ý định và tương lai; dùng 没(有) cho việc đã không xảy ra. 别 là lời yêu cầu đừng làm trực tiếp.

我不抽烟。昨天没看电影。

Wǒ bù chōu yān. Zuó tiān méi kàn diàn yǐng.

Từ hỏi đứng ngay vị trí mà câu trả lời sẽ đứng. 吗, mẫu A不A và từ hỏi đều không đảo trật tự câu.

你为什么学习中文？你想不想去？

Nǐ wèi shén me xué xí zhōng wén? Nǐ xiǎng bù xiǎng qù?

的 bổ nghĩa cho danh từ, 地 nêu cách thức trước động từ, 得 mở bổ ngữ sau động từ. Hãy xác định trước thành phần nào được bổ nghĩa.

她写的文章很好。我听得懂。

Tā xiě de wén zhāng hěn hǎo. Wǒ tīng de dǒng.

Sau số từ thường cần lượng từ trước danh từ; 两 rất thường dùng trước lượng từ. Học danh từ cùng lượng từ như một cụm.

两本书，四个人。

Liǎng běn shū, sì gè rén.

了 không phải thì quá khứ đơn thuần; nó đánh dấu hành động có điểm kết hoặc tình trạng mới đáng chú ý. Hãy nhìn liên hệ với hiện tại.

我写了作业。天黑了。

Wǒ xiě le zuò yè. Tiān hēi le.

在/正在 cho thấy hành động đang diễn ra, 着 là trạng thái kéo dài, 过 là kinh nghiệm. Chọn góc nhìn về hành động trước khi chọn dấu hiệu.

我在做饭。灯亮着。我看过这本书。

Wǒ zài zuò fàn. Dēng liàng zhe. Wǒ kàn guo zhè běn shū.

会 là năng lực đã học hoặc dự đoán; 能 là khả năng thực tế; 可以 là sự cho phép; 想 và 要 là mong muốn hay kế hoạch. Chúng không cùng một nghĩa “có thể”.

我会开车。今天不能去。我可以进来吗？

Wǒ huì kāi chē. Jīn tiān bù néng qù. Wǒ kě yǐ jìn lái ma?

Trong câu 比 không đặt 很 trước tính từ. 没有 diễn tả “không… bằng”, còn 一点儿 và 更 điều chỉnh mức độ.

今天比昨天冷。我没有他忙。

Jīn tiān bǐ zuó tiān lěng. Wǒ méi yǒu tā máng.

把 đưa đối tượng xác định, bị tác động lên trước động từ và thường cần kết quả, nơi chốn, số lượng hay hiệu quả theo sau. Nó không phải cách trang trí trật tự thường.

请把书放在桌子上。

Qǐng bǎ shū fàng zài zhuō zi shàng.

因为…所以…, 虽然…但是… và 如果…就… làm rõ nguyên nhân, đối lập và điều kiện. Nếu ngữ cảnh đã rõ, không phải lúc nào cũng cần cả hai vế.

因为下雨，所以我没去。

Yīn wèi xià yǔ, suǒ yǐ wǒ méi qù.

Viết theo khung: chủ đề, thời gian/nơi chốn, hành động, kết quả, lý do. Kiểm tra lượng từ, phủ định và thể trước khi thêm từ mới khó.

我周末想跟同学去公园散步。

Wǒ zhōu mò xiǎng gēn tóng xué qù gōng yuán sàn bù.

Khi sửa hãy hỏi cụ thể: 不 hay 没? 的 hay 得? 比 hay 没有? Cuối cùng đọc to để kiểm tra trật tự thông tin.

她说得很快。这个比那个便宜。

Tā shuō de hěn kuài. Zhè ge bǐ nà ge pián yi.